WCAG – kogo obowiązuje i kto musi dostosować stronę lub sklep?

Wokół WCAG narosło sporo nieporozumień. Można spotkać informacje, że od 28 czerwca 2025 roku każda strona internetowa albo każdy sklep musi być zgodny z WCAG. To zbyt duże uproszczenie. WCAG jest standardem technicznym, a nie ustawą. Obowiązek zapewnienia dostępności wynika z konkretnych przepisów i zależy między innymi od rodzaju podmiotu, świadczonej usługi oraz odbiorcy.

W przypadku sektora publicznego obowiązki dostępności cyfrowej funkcjonują w Polsce od kilku lat. Sytuacja firm prywatnych istotnie zmieniła się natomiast 28 czerwca 2025 roku, kiedy zaczął obowiązywać Polski Akt o Dostępności wdrażający Europejski Akt o Dostępności. Nowe regulacje objęły między innymi określone usługi świadczone konsumentom, w tym handel elektroniczny.

Czy WCAG jest obowiązkowe?

Sam standard WCAG nie jest aktem prawnym. WCAG, czyli Web Content Accessibility Guidelines, to opracowany przez W3C międzynarodowy zestaw kryteriów pozwalających ocenić dostępność stron internetowych, aplikacji i innych treści cyfrowych.

Obowiązek prawny pojawia się wtedy, gdy określone przepisy wymagają zapewnienia dostępności i odwołują się bezpośrednio lub pośrednio do standardów technicznych opartych na WCAG.

Jeżeli potrzebujesz dokładnego wyjaśnienia struktury standardu, poziomów A, AA i AAA oraz zasad postrzegalności, funkcjonalności, zrozumiałości i kompatybilności, zobacz hasło WCAG w słowniku Travi. W tym artykule koncentrujemy się przede wszystkim na tym, kto podlega obowiązkom i co oznaczają one dla organizacji w praktyce.

WCAG, EAA i PAD – czym się różnią?

Te trzy pojęcia często są używane zamiennie, choć oznaczają coś innego:

• WCAG to techniczny standard dostępności treści internetowych opracowywany przez W3C.
• EAA, czyli European Accessibility Act, to unijna dyrektywa 2019/882 dotycząca dostępności określonych produktów i usług.
• PAD, czyli Polski Akt o Dostępności, to ustawa z 26 kwietnia 2024 roku, która wdrożyła wymagania EAA do polskiego prawa.

Polski Akt o Dostępności obowiązuje od 28 czerwca 2025 roku. Nie oznacza jednak, że od tej daty każda prywatna witryna internetowa w Polsce automatycznie musi spełniać wszystkie kryteria WCAG. Najpierw trzeba ustalić, czy konkretny podmiot, produkt lub usługa znajduje się w zakresie ustawy.

Kogo obowiązuje WCAG w sektorze publicznym?

Strony internetowe i aplikacje mobilne podmiotów publicznych podlegają przede wszystkim ustawie z 4 kwietnia 2019 roku o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.

Obowiązki dotyczą między innymi:

• jednostek sektora finansów publicznych,
• państwowych jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej,
• określonych osób prawnych kontrolowanych lub finansowanych przez podmioty publiczne,
• związków takich podmiotów,
• niektórych organizacji pozarządowych działających na rzecz ochrony zdrowia, osób z niepełnosprawnościami lub seniorów.

Strony internetowe objętych ustawą podmiotów muszą być dostępne cyfrowo od 23 września 2020 roku, a aplikacje mobilne od 23 czerwca 2021 roku. Wymagania określone w ustawie są zasadniczo równoważne wytycznym WCAG na poziomie AA, z określonymi w przepisach różnicami i wyjątkami.

Podmioty publiczne mają również obowiązek publikowania deklaracji dostępności. Dotyczy to nie tylko publicznie dostępnych serwisów, ale również określonych intranetów i ekstranetów.

Czy sklepy internetowe muszą spełniać WCAG?

Wiele sklepów internetowych świadczących usługi konsumentom podlega od 28 czerwca 2025 roku wymaganiom Polskiego Aktu o Dostępności. Nie oznacza to jednak, że obowiązek dotyczy bez wyjątku każdego sprzedawcy internetowego.

Ustawa zalicza do objętych nią usług między innymi usługi handlu elektronicznego. Definiuje je jako usługi oferowane lub świadczone na odległość przez strony internetowe i urządzenia mobilne, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta w celu zawarcia umowy.

W praktyce zakres ten może obejmować nie tylko klasyczny sklep sprzedający fizyczne produkty. Oficjalne materiały rządowe wskazują również na sprzedaż przez internet innych produktów i usług, przykładowo ubezpieczeń, usług zdrowotnych, kosmetyków, odzieży czy leków.

W przypadku e-commerce dostępność musi być analizowana dla całego procesu prowadzącego do zawarcia umowy. Nie wystarczy poprawić strony głównej i kontrastu przycisków. Istotne są między innymi wyszukiwarka, lista produktów, karta produktu, formularze, koszyk, wybór dostawy, płatność, logowanie oraz komunikaty pojawiające się w trakcie zakupu.

Czy sklep B2B również podlega tym samym wymaganiom?

Polski Akt o Dostępności definiuje usługę handlu elektronicznego w odniesieniu do usługi świadczonej na indywidualne żądanie konsumenta. Konsumentem jest osoba fizyczna korzystająca z usługi w celu niezwiązanym z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Dlatego serwis działający wyłącznie w modelu B2B nie powinien być automatycznie traktowany tak samo jak sklep prowadzący sprzedaż konsumencką. W przypadku modeli mieszanych B2B/B2C oraz bardziej złożonych platform zakres obowiązków należy ocenić indywidualnie.

Które firmy prywatne obejmują wymagania dostępności?

PAD nie ogranicza się do sklepów internetowych. Ustawa obejmuje wskazane produkty oraz określone usługi oferowane lub świadczone konsumentom.

Wśród usług znajdują się między innymi:

• usługi telekomunikacyjne,
• usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
• określone cyfrowe elementy transportu pasażerskiego, w tym serwisy, aplikacje i elektroniczna sprzedaż biletów,
• bankowość detaliczna,
• rozpowszechnianie e-booków,
• handel elektroniczny.

Dlatego obowiązki mogą dotyczyć zarówno dużego sklepu internetowego, jak i banku, platformy rezerwacyjnej, operatora telekomunikacyjnego czy przedsiębiorstwa oferującego konsumentom możliwość zawarcia umowy online.

Z drugiej strony sam fakt posiadania firmowej strony internetowej nie oznacza automatycznie objęcia jej PAD. Typowa strona informacyjna przedsiębiorstwa, która nie służy do świadczenia jednej z usług wskazanych w ustawie, wymaga odrębnej oceny.

Kogo nie obejmują obowiązki?

Mikroprzedsiębiorcy świadczący usługi

Jednym z najważniejszych wyjątków jest wyłączenie usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców.

Status mikroprzedsiębiorcy nie oznacza po prostu „małej firmy”. Co do zasady chodzi o przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz spełniał kryterium finansowe – jego roczny obrót netto nie przekraczał równowartości 2 mln euro lub suma aktywów bilansu nie przekraczała tej wartości.

To wyłączenie dotyczy świadczenia usług. Nie należy z niego automatycznie wyciągać wniosku, że mikroprzedsiębiorca nigdy nie ma obowiązków wynikających z PAD. Ustawa oddzielnie reguluje produkty i obowiązki producentów, importerów czy dystrybutorów.

Wybrane treści i sytuacje szczególne

Ustawa przewiduje również wyjątki dotyczące określonych treści stron i aplikacji, między innymi niektórych treści archiwalnych, dokumentów opublikowanych przed wejściem ustawy w życie, map czy treści pochodzących od podmiotów trzecich, które nie są finansowane, tworzone ani kontrolowane przez dany podmiot gospodarczy.

Przepisy pozwalają także w określonych przypadkach ocenić, czy spełnienie konkretnego wymagania powodowałoby zasadniczą zmianę właściwości produktu lub usługi albo stanowiło nieproporcjonalne obciążenie. Nie jest to jednak uniwersalne zwolnienie z dostępności. Taka ocena wymaga uzasadnienia i – w przewidzianych ustawą przypadkach – odpowiedniej dokumentacji.

WCAG 2.1 czy WCAG 2.2 – którą wersję stosować?

To jedno z bardziej problematycznych pytań, ponieważ standard techniczny rozwija się szybciej niż regulacje prawne.

WCAG 2.2 jest nowszą wersją standardu W3C. Rozszerza WCAG 2.1 między innymi o wymagania dotyczące widoczności fokusu, dostępnego uwierzytelniania, alternatyw dla przeciągania elementów oraz minimalnych rozmiarów obszarów klikalnych. W3C rekomenduje stosowanie najnowszej wersji WCAG, a spełnienie WCAG 2.2 oznacza co do zasady również spełnienie wcześniejszych kryteriów WCAG 2.1, z wyjątkiem wycofanego kryterium 4.1.1.

Nie oznacza to jednak, że każda ustawa automatycznie wymaga WCAG 2.2. W sierpniu 2026 roku oficjalny wykaz dla usług handlu elektronicznego nadal wskazuje normę EN 301 549 V3.2.1:2021, która wykorzystuje kryteria WCAG 2.1. Jednocześnie trwają prace nad aktualizacją normy.

Dlatego przy audycie należy rozdzielić dwie kwestie: wymagania prawne właściwe dla danego podmiotu oraz docelowy standard techniczny projektu. Przy projektowaniu lub modernizacji serwisu rozsądnym podejściem jest uwzględnianie WCAG 2.2 AA tam, gdzie jest to możliwe, bez przedstawiania WCAG 2.2 jako uniwersalnego wymogu prawnego dla każdego przypadku.

Co trzeba dostosować na stronie lub w sklepie?

Dostępność cyfrowa nie sprowadza się do kontrastu kolorów albo dodania przycisku zmieniającego rozmiar tekstu. W praktyce audyt obejmuje projekt graficzny, treść, strukturę HTML, kod JavaScript, formularze oraz działanie całych procesów.

Na stronie lub w sklepie należy sprawdzić między innymi:

• czy wszystkie najważniejsze funkcje można obsłużyć klawiaturą,
• czy fokus jest widoczny i porusza się w logicznej kolejności,
• czy przyciski, linki i pola formularzy mają prawidłowe nazwy oraz role,
• czy pola posiadają etykiety, a błędy są opisane w zrozumiały sposób,
• czy kolory i tekst posiadają wymagany kontrast,
• czy informacja nie jest przekazywana wyłącznie kolorem,
• czy istotne obrazy mają właściwe teksty alternatywne,
• czy nagłówki, listy i pozostałe elementy mają prawidłową strukturę semantyczną,
• czy treść pozostaje czytelna po powiększeniu i zmianie szerokości ekranu,
• czy menu, okna modalne, rozwijane elementy i inne komponenty interaktywne współpracują z technologiami asystującymi,
• czy materiały wideo i audio posiadają wymagane alternatywy,
• czy logowanie, autoryzacja, koszyk, checkout i płatności można przejść bez barier.

Automatyczny skaner może wykryć część problemów, ale nie potwierdza pełnej zgodności z WCAG. Nie jest w stanie wiarygodnie ocenić między innymi sensu tekstu alternatywnego, logiczności kolejności fokusu, zrozumiałości komunikatów ani działania całej ścieżki zakupowej z czytnikiem ekranu.

Deklaracja dostępności a informacja o dostępności usługi

W tym miejscu również często pojawia się nieporozumienie.

Podmioty publiczne objęte ustawą o dostępności cyfrowej publikują deklarację dostępności przygotowaną zgodnie z wymaganiami właściwymi dla tej ustawy.

Podmioty gospodarcze objęte PAD mają natomiast własne obowiązki informacyjne. Usługodawca świadczący usługę handlu elektronicznego powinien podać do publicznej wiadomości między innymi informacje o oferowanej usłudze, dane niezbędne do korzystania z niej oraz informacje o tym, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności.

Nie są to więc dwa określenia tego samego dokumentu. Zakres i podstawa prawna obowiązku zależą od rodzaju podmiotu.

Jakie są kary za brak dostępności?

W przypadku przedsiębiorców objętych Polskim Aktem o Dostępności ustawa przewiduje sankcje między innymi za niezapewnienie spełniania wymagań dostępności przez objęte ustawą usługi.

Kara pieniężna może wynosić do dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za poprzedni rok, przy czym nie może przekroczyć 10% obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym. Przy ustalaniu jej wysokości uwzględnia się między innymi wagę naruszenia, liczbę produktów lub usług oraz liczbę osób, na które naruszenie wpływa negatywnie.

Dla podmiotów publicznych funkcjonuje inny system sankcji. Minister Cyfryzacji może nałożyć do 10 000 zł kary za uporczywe i nieuzasadnione niezapewnianie dostępności serwisu lub aplikacji oraz do 5 000 zł w przypadku problemów dotyczących deklaracji dostępności.

Kary nie powinny być jednak jedynym powodem wdrożenia. Niedostępny formularz, płatność czy proces zakupowy oznacza również sytuację, w której część potencjalnych klientów może po prostu nie być w stanie skorzystać z usługi.

Jak wdrożyć WCAG na istniejącej stronie lub w sklepie?

Najbezpieczniej rozpocząć od ustalenia zakresu prawnego i technicznego, a dopiero później wprowadzać poprawki. Instalacja przypadkowej wtyczki lub nakładki dostępnościowej nie zastępuje zmian w kodzie, treści i interfejsie.

Proces wdrożenia powinien obejmować:

1. Ustalenie zakresu – określenie, jakie przepisy i standardy mają zastosowanie do organizacji oraz serwisu.
2. Audyt dostępności – analiza reprezentatywnych podstron, komponentów i najważniejszych procesów.
3. Priorytetyzację problemów – rozdzielenie barier krytycznych od zmian o mniejszym wpływie na użytkowników.
4. Poprawki projektowe i programistyczne – zmiany w UI, HTML, CSS, JavaScript, formularzach i komponentach.
5. Dostosowanie treści – teksty alternatywne, multimedia, dokumenty, linki, nagłówki i komunikaty.
6. Testy manualne – obsługa klawiaturą, czytniki ekranu, powiększenie, reflow i testowanie kompletnych ścieżek użytkownika.
7. Retest – ponowna kontrola po wdrożeniu zmian.
8. Utrzymanie dostępności – uwzględnianie WCAG przy kolejnych zmianach i nowych elementach serwisu.

W Travi realizujemy zarówno audyty istniejących serwisów, jak i poprawki projektowe oraz programistyczne. Możemy również tworzyć nowe strony i sklepy z dostępnością uwzględnioną już na etapie projektu. Zobacz, jak realizujemy audyty i wdrożenia WCAG.

Czy WCAG pomaga w SEO i UX?

Zgodność z WCAG nie jest znanym, samodzielnym czynnikiem rankingowym Google. Nie należy więc traktować wdrożenia dostępności jako sposobu na automatyczny wzrost pozycji w wyszukiwarce.

Wiele dobrych praktyk dostępności pokrywa się jednak z rozwiązaniami korzystnymi dla jakości strony i doświadczenia użytkownika. Prawidłowa semantyka HTML, logiczne nagłówki, opisowe linki, dostępne formularze, responsywny układ, czytelna treść oraz przewidywalna nawigacja pomagają użytkownikom i ułatwiają prawidłową interpretację treści przez różne technologie.

Dla biznesu najważniejszy efekt jest jeszcze prostszy: dostępny serwis ogranicza liczbę sytuacji, w których użytkownik nie może przeczytać treści, skorzystać z formularza, założyć konta albo zakończyć zakupu. W przypadku dużych platform i e-commerce dostępność powinna być więc traktowana jednocześnie jako element zgodności, jakości produktu cyfrowego i UX.

Czy istnieje okres przejściowy do 2030 roku?

Data 28 czerwca 2030 roku bywa błędnie przedstawiana jako ogólny termin, do którego istniejące strony i sklepy internetowe mogą zostać niedostosowane. PAD nie wprowadza takiego uniwersalnego pięcioletniego okresu na dostosowanie każdej istniejącej witryny.

Przepisy przejściowe dotyczą określonych sytuacji. Umowy o oferowanie lub świadczenie usług zawarte przed 28 czerwca 2025 roku mogą obowiązywać w niezmienionej treści do ich wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż do 28 czerwca 2030 roku. Do tej daty usługodawca może również w określonych przypadkach korzystać z produktów, których używał do świadczenia usług tego samego rodzaju przed wejściem ustawy w życie.

Dlatego samo stwierdzenie, że „stara strona ma czas do 2030 roku”, jest zbyt dużym uproszczeniem. Zakres przepisów przejściowych trzeba oceniać w odniesieniu do konkretnej usługi, umowy i wykorzystywanych rozwiązań.

Oficjalne źródła i podstawy prawne

• W3C – Web Content Accessibility Guidelines (WCAG)
• Gov.pl – wymogi dostępności cyfrowej dla podmiotów publicznych
• Gov.pl – Polski Akt o Dostępności i handel elektroniczny
• Gov.pl – obowiązki informacyjne w PAD
• Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. – Polski Akt o Dostępności

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku nietypowego modelu działalności zakres obowiązków wynikających z przepisów należy ustalić indywidualnie.

FAQ